Thi công xây dựng bể BTCT trạm xử lý nước thải
Các bước xử lý nước thải:
Việc thi công bể xử lý nước thải năm 2025 cần tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về độ bền và khả năng chống thấm để đáp ứng quy định mới của QCVN 14:2025 và QCVN 40:2025. Tùy vào quy mô và kinh phí, doanh nghiệp có thể chọn thi công bằng bê tông cốt thép (BTCT) hoặc xây gạch.

I. Quy trình thi công bể Bê tông cốt thép (Ưu tiên cho quy mô lớn)
Bể BTCT có độ bền cao, chống thấm tốt và phù hợp với các hệ thống công suất lớn.
- Bước 1: Đào đất và xử lý nền móng: Đào đất theo kích thước thiết kế. Nếu nền đất yếu hoặc gần nguồn nước ngầm, cần đóng cọc tre, cọc cừ tràm hoặc cọc bê tông để gia cố nền.
- Bước 2: Đổ bê tông lót móng: Sử dụng lớp bê tông mác thấp để tạo phẳng và bảo vệ cốt thép đáy bể.
- Bước 3: Lắp dựng cốt thép đáy và vách: Thép phải được bố trí đúng mật độ, kích thước theo bản vẽ kỹ thuật. Cần đặt các thanh Waterstop (băng cản nước) tại các mạch ngừng thi công để ngăn rò rỉ.
- Bước 4: Đổ bê tông vách và nắp: Tiến hành đổ bê tông theo từng giai đoạn, sử dụng máy đầm dùi kỹ để tránh rỗ bê tông.
- Bước 5: Thử nước và chống thấm: Sau khi bê tông đạt cường độ, tiến hành bơm nước thử tải và quét các lớp màng chống thấm chuyên dụng lên bề mặt bể.
II. Quy trình thi công bể Xây gạch (Phù hợp quy mô nhỏ, chi phí thấp)
Thường áp dụng cho bể phốt hoặc hệ thống XLNT sinh hoạt hộ gia đình, cơ sở kinh doanh nhỏ.
- Bước 1: Xây móng và đáy bể: Móng bể thường đổ bê tông cốt thép dày 15-20cm để chịu lực.
- Bước 2: Xây tường bể: Sử dụng gạch đặc (gạch nung) mác 75 trở lên. Xây tường dày 220mm (hoặc 330mm cho bể lớn) để đảm bảo khả năng chịu áp lực nước.
- Bước 3: Trát vữa và đánh màu: Trát vữa xi măng mác 75 trộn phụ gia chống thấm cả mặt trong và mặt ngoài. Miết kỹ mạch vữa để ngăn nước ngấm qua tường.
- Bước 4: Đổ nắp bể: Thường đổ nắp bằng bê tông cốt thép để đảm bảo an toàn và kín khít.
III. So sánh lựa chọn thi công 2025
| Tiêu chí | Bể Bê tông cốt thép (BTCT) | Bể Xây gạch |
| Độ bền | Rất cao (> 30 năm) | Trung bình (10-15 năm) |
| Chống thấm | Rất tốt, chịu được áp lực nước lớn | Dễ bị nứt, rò rỉ nếu đất bị sụt lún |
| Chi phí | Cao | Thấp |
| Phù hợp 2025 | Khuyên dùng cho công nghiệp | Chỉ dùng cho sinh hoạt quy mô nhỏ |
IV. Quy trình lắp đặt và hoàn thiện hệ thống
- Lắp đặt hệ thống đường ống công nghệ
- Vật liệu: Ưu tiên sử dụng ống uPVC, HDPE hoặc thép không gỉ (Inox 304/316) tùy thuộc vào nồng độ hóa chất trong nước thải.
- Kỹ thuật: Các đường ống dẫn nước, dẫn bùn và dẫn khí phải được lắp đặt trên hệ thống giá đỡ chắc chắn. Lưu ý lắp đặt các van chặn, van một chiều tại các vị trí xung yếu để thuận tiện cho việc sửa chữa mà không cần dừng toàn bộ hệ thống.
- Lắp đặt thiết bị cơ khí chính
- Máy thổi khí & Đĩa phân phối khí: Đây là “trái tim” của bể hiếu khí (Aerotank). Các đĩa phân phối khí cần được dàn đều dưới đáy bể để đảm bảo lượng oxy hòa tan (DO) đồng nhất, giúp vi sinh vật phát triển tốt theo chuẩn QCVN 14:2025.
- Máy bơm nước thải & Máy khuấy chìm: Sử dụng các dòng bơm chuyên dụng có khả năng cắt rác (nếu cần) và chịu mòn. Máy khuấy chìm tại bể thiếu khí (Anoxic) phải được đặt ở góc độ tối ưu để tránh góc chết, đảm bảo quá trình khử Nitơ diễn ra hoàn toàn.
- Hệ thống châm hóa chất: Lắp đặt các bồn chứa hóa chất (PAC, Polymer, Clo…) đi kèm với bơm định lượng chính xác để kiểm soát chỉ số đầu ra.
- Lắp đặt giá thể vi sinh và hệ thống lọc
- Giá thể (Media): Lắp đặt giá thể dạng cầu hoặc dạng tấm trong các bể sinh học để tăng diện tích tiếp xúc, giúp vi sinh vật bám dính và xử lý các chất hữu cơ khó phân hủy.
- Bồn lọc áp lực: Lắp đặt các vật liệu lọc (cát thạch anh, than hoạt tính, hạt mangan) nhằm loại bỏ độ đục và màu trước khi xả thải.
- Lắp đặt hệ thống điện và tự động hóa (M&E)
Đây là phần quan trọng nhất để hệ thống vận hành thông minh trong năm 2025:
- Tủ điện điều khiển: Lắp đặt hệ thống biến tần (VFD) cho máy thổi khí và bơm để tiết kiệm điện năng.
- Hệ thống cảm biến (Sensors): Lắp đặt các đầu dò đo mức nước, đo pH, đo DO và đo bùn (MLSS) để tự động hóa quá trình vận hành.
- Hệ thống quan trắc online: Đối với các dự án lớn, bắt buộc lắp đặt trạm quan trắc tự động (đo COD, TSS, Lưu lượng, pH…) để truyền dữ liệu trực tiếp về Sở Tài nguyên và Môi trường.

- Công tác hoàn thiện và chạy thử
- Chống ăn mòn: Sơn phủ bảo vệ các chi tiết kim loại, dán nhãn phân biệt các loại đường ống (ống khí màu vàng, ống nước thải màu đen/xanh…).
- Thử áp và thông rửa: Tiến hành thử áp lực đường ống để đảm bảo không rò rỉ và thông rửa toàn bộ hệ thống để loại bỏ rác xây dựng bên trong ống.
- Nuôi cấy vi sinh: Cho nước thải vào bể và bắt đầu nuôi cấy vi sinh vật (bằng bùn hoạt tính hoặc chế phẩm vi sinh). Quá trình này mất khoảng 15-30 ngày cho đến khi hệ sinh thái vi sinh ổn định.
- Đào tạo chuyển giao và Nghiệm thu
- Đào tạo: Đơn vị thi công hướng dẫn kỹ thuật vận hành, cách pha hóa chất và xử lý các sự cố thường gặp cho nhân viên của chủ đầu tư.
- Nghiệm thu mẫu nước: Lấy mẫu nước đầu ra để kiểm định tại phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO. Khi kết quả đạt QCVN 40:2025 hoặc QCVN 14:2025, hệ thống sẽ được bàn giao chính thức.